Một số phương pháp phân tích kinh tế- xã hội – P3

Phương pháp 2: Phân tích các lợi ích xã hội và tác động của dự án đến môi trường sinh thái

a) Các hiệu quả xã hội phát sinh trong nội bộ dự án
Các chỉ tiêu xã hội tác động trong nội bộ dự án chủ yếu là do phương án thiết kế công nghệ đã lựa chọn tạo nên, bao gồm các chỉ tiêu và các mặt cần phân tích sau;
– Các chỉ tiêu bảo đảm điều kiện cho môi trường lao động trong nhà máy của dự án về các mặt như: các chỉ tiêu cho phép về nhiệt độ, độ ẩm, từ trường, độ ồn, độ rung, độ thải chất độc hại. Các chỉ tiêu về an toàn kỹ thuật và an toàn lao động. Các chỉ tiêu về mức tiện nghi trong vận hành và sử dụng. Các chỉ tiêu về thẩm mỹ công nghiệp, kiến trúc V.V.;
– Các chỉ tiêu về việc làm và thu nhập cho lao động nội bộ dự án và doanh nghiệp như: thu nhập bình quân cho một lao động và mức gia tăng khi có dự án. Giải quyết thất nghiệp cho doanh nghiệp.

b) Các hiệu quả xã hội phát sinh bên ngoài dự án
Tăng thêm việc làm, thu nhập và giải quyết nạn thất nghiệp, tính toán ở các ngành và lĩnh vực có liên quan với dự án;
Góp phần cải thiện phân phối theo thu nhập, phân phối phúc lợi công cộng, bảo đảm công bằng xã hội;
Góp phán phát triển đổng đều các địa phương, thực hiện chính sách dân tộc và miền núi;
Thay đổi cơ cấu xã hội theo nghề nghiệp và theo thu nhập;
Góp phần thoả mãn và cải tiến chất lượng tiêu dùng cho xã hội;
Các hiệu quả về văn hoá, giáo dục, y tế, thể thao v.v…;
Các tác động xã hội cho địa phương nơi đặt dự án (kể cả các tác động tiêu cực).
Để lựa chọn phương án có thế dùng một chỉ tiêu chính kết hợp với một hệ chỉ tiêu bổ sung, hoặc dùng chỉ tiêu tổng hợp không đơn vị đo, hoặc dùng chỉ tiêu giá trị – giá trị sử dụng (hay giá trị – lợi ích xã hội).

c) Các tác động của dự án đến môi trường sinh thái
Một dự án có thể chỉ tạo nên các tác động tốt cho môi trường (ví dụ các dự án về cấp thoát nước), hoặc chỉ làm xấu cho môi trường (ví dụ các nhà máy sản xuất gây tiếng ồn, nhả bụi và khói V.V.), hoặc vừa tác động tốt lại vừa tác động xấu cho mỏi trường (ví dụ các dự án về hồ chứa nước vừa làm mất diện tích đất đai nông nghiệp và cây xanh, nhưng lại vừa có tác động điều tiết khí hậu và làm đẹp cảnh quan v.v..).

– Các ảnh hưởng tốt của dự án đến môi trường:
+ Cái thiện điều kiện vệ sinh cho môi trường sống (với các dự án về cấp thoát nước, xử lý chất thải độc hại v.v);
+ Tãng thêm diện tích cây xanh, chống lũ lụt (với các dự án trồng rừng).
– Các ảnh hưởng xấu của dự án đến môi trường:
+ Gây ô nhiễm môi trường trong không khí, trong nước, dưới đất và tiếng ồn;
+ Làm mất cân bằng sinh thái có thể gây nên các tai biến thiên nhiên (bão, lũ lụt, hạn hán) và tai biến xã hội (bệnh tật);
+ Phá hoại tài nguyên đất đai, rừng, biển cũng như phá hoại các công trình hiện có, đặc biệt là các công trình di tích lịch sử, di tích văn hoá.
Ngoài ra trong phần phân tích ảnh hưởng của dự án đến môi trường còn kèm theo các biện pháp khắc phục và nhu cầu chi phí cho việc khắc phục đó.