Phương pháp đo bóc khôì lượng

1. Khái niệm và các quy định

1.1. Khái niệm
Khối lượng là số đo của một vật, tuỳ theo đối tượng cần đo mà khối lượng sẽ cho những kết quả tượng ứng. Một số người quen gọi cụm từ khối lượng là “tiên lượng”, đây là cách gọi của những người làm công tác đo bóc khối lượng trước đây, họ hay gọi theo cách gọi “Trung hoa”. Với cách gọi này thì “tiên” là trước, và “lượng” là khối lượng, nên tiên lượng sẽ được hiểu là khối lượng ban đầu.
Theo tài liệu đào tạo về Chuyên đề đo bóc khối lượng các công tác xây dựng Công ty Davis Langdon & Seah (Singgapore) biên soạn thì khái niệm về Đo bóc tiên lượng được xác định như sau:
“Đo bóc tiên lượng là quá trình đo bóc kích thước từ bản vẽ và điền chúng vào các tờ ghi kích thước theo danh mục các công tác. Các sô’ liệu này sau đó sẽ được xử lý để lập ra Bảng tiên lượng theo quy định ”.
Để diễn đạt đầy đủ nhất về việc đo bóc khối lượng xây dựng phù họp với quy định hiện tại cua Việt Nam về thiết kế và quản lý chi phí, có thể xem xét khái niệm sau:
Đo bóc khối lượng xây dựng công trình là việc xác định khối lượng của công trình, hạng mục công trình theo khối lượng công tác xây dựng cụ thể, được thực hiện theo phương thức đo, đếm, tính toán, kiểm tra trên cơ sở kích thước, số lượng quy định trong bản vẽ thiết kế (thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công), hoặc từ yêu cầu triển khai dự án và thi công xây dựng và các khối lượng khác trên cơ sở các yêu cầu cần thực hiện của dự án, chỉ dẫn kỹ thuật của thiết kế và các tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng Việt Nam.

1.2. Các quy định trong công tác đo bóc khối lượng xây diừig công trình
Trong tài liệu “Hướng dẫn đo bóc khối lượng xây dựng công trình” kèm theo công văn SỐ737/BXD-VP ngày 22/4/2008 của Bộ Xây diừig về việc công bố Hướng dẫn đo bóc khối lượng xây diũĩg công trình quy định:
– Khối lượng đo bóc công trình, hạng mục công trình khi lập tổng mức đầu tư, xác định khối lượng mời thầu khi lựa chọn tổng thầu EPC, tổng thầu chìa khóa trao tay có thể được đo bóc theo bộ phận kết cấu, diện tích, công suất, công năng sử dụng…và phải được mô tả đầy đủ về tính chất, đặc điểm và vật liệu sử dụng để làm cơ sở cho việc xác định chi phí của công trình, hạng mục công trình đó.
– Đối với một số bộ phận công trình, công tác xây dựng thuộc công trình, hạng mục công trình không thể đo bóc được khối lượng chính xác, cụ thể thì có thể tạm xác định và ghi chú là “khối lượng tạm tính” hoặc “khoản tiền tạm tính”. Khối lượng hoặc khoản tiền tạm tính này sẽ được đo bóc lại khi quyết toán hoặc thực hiện theo quy định cụ thể tại hợp đồng xây dựng.
– Đối với các loại công trình xây dựng có tính chất đặc thù hoặc các công tác xây dựng cần đo bóc nhưng chưa có hướng dẫn hoặc hướng dẫn chưa phù hợp với đặc thù của công trình, công tác xây dựng thì các tổ chức, cá nhân khi thực hiện đo bóc khối lượng các công tác xây dựng đó có thể tự đưa phương pháp đo bóc phù hợp với hướng dẫn đo bóc khối lượng xây dựng công trình theo công bố này và có thuyết minh cụ thể.
– Trường hợp sử dụng các tài liệu, hướng dẫn của nước ngoài để thực hiện việc đo bóc khối lượng xây dựng công trình, hạng mục công trình cần nghiên cứu, tham khảo hướng dẫn này để bảo đảm nguyên tắc thống nhất về quản lý khối lượng và chi phí đầu tư xây dựng công trình.

1.3. Vai trò và yêu cầu của việc đo bóc khôi lượng trong việc định giá xây dựng

Vai trò của việc đo bóc khối lượng trong việc định giá xây diựng
Khôi lượng xây dựng công trình, hạng mục công trình được đo bóc là cơ sớ cho việc xác định chi phí đầu tư xây dựng công trình và lập bảng khối lượng mời thầu khi tổ chức lựa chọn nhà thầu. Đo bóc khối lượng được sử dụng như sau:

a) Đo bóc khối lượng xây dựng theo bản vẽ thiết kế cơ sở để xác định tổng mức đầu tư xây dựng công trình.

b) Đo bóc khối lượng xây dựng theo bản vẽ thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công đế:
– Xác định dự toán;
– Lập Báng khối lượng trong hồ sơ mời thầu;
– Xác đinh giá gói thầu (đối với chủ đầu tư), giá dự thầu (đối với nhà thầu);
– Xác định giá hợp đồng trong trường hợp chỉ định thầu;
– Xác định giá thanh toán trong trường hợp chỉ định thầu và áp dụng phương thức hợp đồng trọn gói.

c) Đo bóc khối lượng xây dựng công trình để các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan sử dụng vào việc xác định khối lượng các công trình xây dựng và xác định chi phí đầu tư xây dựng công trình theo hướng dẫn tại Thông tư số 05/2007/TT- BXD ngày 25/7/2007 của Bộ Xây dựng Hướng dẫn lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình.

 Yêu cầu đối với việc đo bóc khối lượng xây diCng công trình trong việc định giá xây dựng
– Khối lượng xây dựng công trình phải được đo, đếm, tính toán theo trình tự phù hợp với quy trình công nghệ, trình tự thi công xây dựng công trình. Khối lượng đo bóc cần thể hiện được tính chất, kết cấu công trình, vật liệu chủ yếu sử dụng và phương pháp thi công thích hợp đảm bảo đủ điều kiện để xác định được chi phí xây dựng.
– Tùy theo đặc điểm và tính chất từng loại công trình xây dựng, khối lượng xây dựng đo bóc có thê phân định theo bộ phận công trình (như phần ngầm (cốt 00 trở xuống), phần nổi (cốt 00 trở lên), phần hoàn thiện và phần xây dựng khác) hoặc theo hạng mục công trình. Khối lượng xây dựng đo bóc của bộ phận công trình hoặc hạng mục công trình được phàn thành công tác xây dựng và công tác lắp đặt.
– Các thuyết minh, ghi chú hoặc chỉ dẫn liên quan tới quá trình đo bóc cần nêu rõ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu và đúng quy phạm, phù hợp với hồ sơ thiết kế công trình xây dựng. Khi tính toán những công việc cần diễn giải thì phai có diẻn giải cụ thế như độ cong vòm, tính chất cúa các chất liệu (gỗ, bê tông, kim loại…), điều kiện thi công (trên cao, độ sâu, trên cạn, dưới nước…).
– Các kích thước đo bóc được ghi theo thứ tự chiều dài, chiều rộng, chiều cao (hoặc chiều sâu); khi không theo thứ tự này phải diễn giải cụ thể.
– Các ký hiệu dùng trong Bảng tính toán, đo bóc khối lượng công trình, hạng mục công trình phải phù hợp với ký hiệu đã thể hiện trong bản vẽ thiết kế. Các khối lượng lấy theo thống kê của thiết kế thì phải ghi rõ lấy theo số liệu thống kê của thiết kế và chỉ rõ số hiệu của bản vẽ thiết kế có thông kê đó.
– Đơn vị tính: Tuỳ theo yêu cầu quản lý và thiết kế được thế hiện, mỗi một khối lượng xây dựng sẽ được xác định theo một đơn vị đo phù hợp, có tính tới sự phù hợp với đơn vị đo cúa công tác xây dựng đó trong hệ thống định mức dự toán xây dựng công trình. Đơn vị đo theo thể tích là m3; theo diện tích là m2; theo chiều dài là m; theo số lượng là cái, bộ, đơn vị …; theo trọng lượng là tấn, kg…
Trường hợp sử dụng đơn vị tính khác với đơn vị tính thông dụng (Inch, Foot, Square foot…) thì phải có thuyết minh bổ sung và quy đối về đơn vị tính thông dụng nói trên.
– Mã hiệu công tác trong Báng tính toán, đo bóc khối lượng công trình, hạng mục công trình phải phù hợp với hệ mã hiệu thống nhất trong hệ thống định mức dự toán xây dựng công trình hiện hành (nghĩa là gồm hai chữ, năm số và cách nhau giữa chữ và số là dấu chấm).