Vai trò của chủ đầu tư, tổ chức tư vấn và nhà thầu xây dựng trong định giá xây dựng

1. Đặc điểm của công nghệ xây dựng tác động đến giá xây dựng

a) Sử dụng nhiều công nghệ khác nhau trong quá trình sản xuất mỗi công nghệ sẽ có một chi phí riêng:
Thi công phần ngầm có các công nghệ tiêu biểu như: công nghệ cọc khoan nhồi, cọc barrette, công nghệ tường trong đất, công nghệ TOP- DOWN…
Thi công phần thân có hàng loạt công nghệ như: công nghệ ván khuôn trượt, công nghệ lắp ghép, công nghệ bán lắp ghép, công nghệ ván khuôn bay, cồng nghệ 3D,…

b) Công nghệ xây dựng luôn có xu hướng đổi mới không ngừng, càng về sau công nghệ càng hiện đại và giá thành hạ:
Ví dụ một số công nghệ then chốt trong thi công khung nhà như:
– Công nghệ cốt thép đi từ buộc đến hàn và hiện nay chuyển sang: công nghệ hàn nối bằng điện áp, công nghệ hàn nối bằng khí nén, công nghệ nối bằng dập ép ống nối.
– Công nghệ ván khuôn chuyển từ ván khuôn truyền thống bằng gỗ sang ván khuôn định hình, ván khuôn trượt, ván khuôn leo, ván khuôn treo, ván khuôn tấm lớn, ván khuôn bay…
– Công nghệ bê tông chuyển từ trộn đổ thủ công sang trộn đổ bằng máy và tiến tới trộn máy (di động trên phương tiện – vừa vận chuyển vừa trộn) và dùng bơm để đưa vật liệu đến vị trí kết cấu…
c) Việc sử dụng công nghệ xây dựng đòi hỏi lao động có trình độ cao:
Việt Nam có những đặc điểm xuất phát từ hoàn cảnh kinh tế xã hội, đã tác động không nhỏ tới công tác tổ chức sản xuất trong toàn Ngành xây dựng. Lực lượng xây dựng ở nước ta rất đông đảo, đa dạng các loại hình tổ chức và hoạt động, song còn phân tán manh mún, chưa tập trung thành những doanh nghiệp có quy mô lớn, trình độ trang bị máy móc thiết bị tiên tiến còn rất hạn chế. Đội ngũ công nhân lành nghề thiếu nhiều. Do đó khả năng đáp ứng yêu cầu của công cuộc công nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước còn thấp, khả năng cạnh tranh với các tập đoàn xây dựng quốc tế để thắng thầu các công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp còn hạn chế. Việc sử dụng công nghệ xây dựng đòi hỏi lao động có trình độ cao trong thòi gian trước mắt cần được coi trọng.
2. Vai trò của chủ đầu tư, tổ chức tư vấn và nhà thầu xây dựng trong định giá xây dựng
Trong quá trình đầu tư xây dựng thì các chủ thể tham gia có các vai trò khác nhau đối với giá xây dựng:

2.1. Vai trò của chủ đầu tư
Chủ đầu tư xây dựng công trình là người sở hữu vốn hoặc là người thay mặt chủ sở hữu, người vay vốn trực tiếp quản lý và sử dụng vốn để đầu tư xây dựng công trình.
Điều 61 [3] quy định chứ đầu tư được phép phê duyệt kết quả chỉ định thầu đối với các trường hợp sau: Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn có giá gói thầu dưới năm trăm (500) triệu đồng, gói thầu mua sắm hàng hóa hoặc xây lắp có giá gói thầu dưới một (1) tỷ đồng thuộc dự án đầu tư phát triển; gói thầu mua sắm hàng hóa có giá gói thầu dưới một trăm (100) triệu đồng thuộc dự án hoặc dự toán mua sắm thường xuyên; trường hợp thấy cần thiết đấu thầu thì tổ chức đấu thầu.

2.2. Vai trò của tổ chức tư vấn
Nhà thầu tư vấn là nhà thầu tham gia đấu thầu cung cấp các sản phẩm đáp ứng yêu cầu vể kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn (Điều 4 [3]).
Dịch vụ tư vấn bao gồm:
– Dịch vụ tư vấn chuẩn bị dự án gồm có lập, đánh giá báo cáo quy hoạch, tổng sơ đồ phát triển, kiến trúc, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi;
– Dịch vụ tư vấn thực hiện dự án gồm có khảo sát, lập thiết kế, tổng dự toán và dự toán, lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, giám sát thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị;
– Dịch vụ tư vấn điều hành quản lý dự án, thu xếp tài chính, đào tạo, chuyển giao công nghệ và các dịch vụ tư vấn khác.

2.3. Vai trò của nhà thầu xây dựng
Nhà thầu trong hoạt động xây dựng (sau đây gọi tắt là nhà thầu xây dựng) là nhà thầu tham gia đấu thầu các gói thầu xây lắp. Nhà thầu xây dựng là tổ chức, cá nhân có đủ năng lực hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng khi tham gia quan hệ hợp đồng trong hoạt động xây dựng. Gồm các loại nhà thầu sau:

a) Tổng thầu xây dựng là nhà thầu ký kết hợp đồng trực tiếp với chủ đầu tư xây dựng công trình để nhận thầu toàn bộ một loại công việc hoặc toàn bộ công việc của dự án đầu tư xây dựng công trình. Tổng thầu xây dụng bao gồm các hình thức chủ yếu sau: tổng thầu thiết kế; tổng thầu thi công xây dựng công trình; tổng thầu thiết kế và thi công xây dụng công trình; tổng thầu thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dụng công trình; tống thầu lập dự án đầu tư xây dựng công trình, thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ và thi công xây dụng công trình.

b) Nhà thầu chính trong hoạt động xây dựng là nhà thầu ký kết hợp đồng nhận thầu trực tiếp với chủ đầu tư xây dựng công trình để thực hiện phần việc chính của một loại công việc của dự án đầu tư xây dụng công trình. Nhà thầu chính là nhà thầu chịu trách nhiệm về việc tham gia đấu thầu, đứng tên dự thầu, ký kết và thực hiện hợp đồng nếu được lựa chọn. Nhà thầu tham gia đấu thầu một cách độc lập gọi là nhà thầu độc lập. Nhà thầu cùng với một hoặc nhiều nhà thầu khác tham gia đấu thầu trong một đơn dự thầu thì gọi là nhà thầu liên danh.

c) Nhà thầu phụ trong hoạt động xây dụng là nhà thầu ký kết hợp đồng với nhà thầu chính hoặc tổng thầu xây dụng để thực hiện một phần công việc cúa nhà thầu chính hoặc tổng thầu xây dựng. Nhà thầu phụ thực hiện một phần công việc của gói thầu trên cơ sở thoả thuận hoặc hợp đồng được ký với nhà thầu chính. Nhà thầu phụ không phải là nhà thầu chịu trách nhiệm về việc tham gia đấu thầu.